Authors:

Kalpesh Vasaiya

Abstract:

ડિજીટલ યુગે ગ્રંથાલય અને માહિતી વિજ્ઞાન (LIS) નાં ક્ષેત્રમાં પરિવર્તન લાવ્યું છે, નવી તકો અને પડકારો ઉભા કર્યા છે. ટેકનોલોજી અને કૃત્રિમ બુદ્ધિ (આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ) એ માહિતી વ્યવસ્થાપન, પુનઃપ્રાપ્તિ અને પ્રસારમાં ક્રાંતિ લાવી છે. આ સંશોધન કૃત્રિમ બુદ્ધિ (આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ) સંચાલિત વાતાવરણમાં ગ્રંથાલય અને માહિતી વિજ્ઞાન (LIS) વ્યાવસાયિકોની વિકસતી ભૂમિકાની તપાસ કરે છે, જેમાં બુદ્ધિશાળી સૂચિકરણ, વર્ચ્યુઅલ સંદર્ભ સેવાઓ, માહિતી વિશ્લેષણ અને જ્ઞાન શોધ જેવી પ્રગતિઓ પર પ્રકાશ પાડવામાં આવ્યો છે. તે ગ્રંથાલયોમાં કૃત્રિમ બુદ્ધિ (આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ) એકીકરણ માટે નૈતિક વિચારણાઓ અને ભાવિ દિશાઓને પણ સંબોધિત કરે છે. ડિજીટલ ટેકનોલોજી અને કૃત્રિમ બુદ્ધિ (આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ) ની ઝડપી પ્રગતિએ ગ્રંથાલય અને માહિતી વિજ્ઞાનનાં લેન્ડસ્કેપને મૂળભૂત રીતે બદલી નાખ્યું છે. એક સમયે ભૌતિક સંગ્રહ અને પરંપરાગત સૂચિ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત ગ્રંથાલયો હવે બુદ્ધિશાળી સિસ્ટમો, વધારે માહિતી વિશ્લેષણ અને વપરાશકર્તા -કેન્દ્રિત ડિજીટલ સેવાઓ દ્વારા સંચાલિત ગતિશીલ જ્ઞાન કેન્દ્રો છે. આ સંશોધન ટેકનોલોજીકલ એકીકરણના યુગમાં ગ્રંથાલય અને માહિતી વિજ્ઞાન (LIS)ની વિકસતી ભૂમિકાની તપાસ કરે છે, જેમાં કૃત્રિમ બુદ્ધિ (આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ) માહિતી સંગઠન, પુનઃપ્રાપ્તિ, જાળવણી અને ઉપયોગને કેવી રીતે વધારે છે તેના પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવે છે. આ સંશોધન દલીલ કરે છે કે ગ્રંથાલય અને માહિતી વિજ્ઞાન (LIS) માં ટેકનોલોજી અને કૃત્રિમ બુદ્ધિ (આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ) નાં સફળ એકીકરણ માટે માત્ર ટેકનિકલ નવીનતા જ નહિ પરંતુ એક નૈતિક માળખાની પણ જરૂર છે જે સમાવેશીતા, વિશ્વાસ અને બૌદ્ધિક સ્વતંત્રતાનું રક્ષણ કરે છે. 

Keywords:

ગ્રંથાલય અને માહિતી વિજ્ઞાન(LIS), કૃત્રિમ બુદ્ધિ(AI), ડિજીટલ ગ્રંથાલયો, માહિતી પુનઃપ્રાપ્તિ, જ્ઞાન વ્યવસ્થાપન, ગ્રંથાલય ઓટોમેશન, ટેકનોલોજીકલ એકીકરણ, ડિજીટલ સંરક્ષણ, ગ્રંથાલય સેવાઓ.

Vol & Issue:

VOL.17, ISSUE No.4, December 2025